Spis treści
Konstrukcja korpusu i kółka tnącego
Korpus obcinaka wykonany jest zwykle ze stopu lekkiego metalu. Przykładowo korpus wykonany ze stopu magnezu, odporny na pęknięcia, zapewnia wysoką trwałość nawet podczas intensywnego użytkowania, natomiast aluminiowe obudowy, często pokryte powłoką proszkową, zwiększają odporność na korozję i odkształcenia.. W korpusie umocowane jest kółko tnące – obrotowa tarczka lub nóż ze stali łożyskowej, hartowanej do bardzo wysokiej twardości. Takie ostrze zachowuje ostrość przez długi czas i pozwala na czyste, gładkie cięcie bez wgniatania lub zadzierania materiału. Element tnący mocowany jest najczęściej na śrubę – jego wymiana po stępieniu jest banalnie prosta (rozkręca się śrubę, wymienia kółko i ponownie dokręca). W wielu obcinakach stosuje się specjalne dystanse i pokrywy zabezpieczające ostrze – ich prawidłowe ustawienie gwarantuje utrzymanie idealnego cięcia pod kątem prostym.
Obcinaki do rur – proces gratowania krawędzi
Bez względu na typ obcinaka, po przecięciu rury na krawędzi zawsze pozostaje drobny zadzior. Z tego powodu profesjonalne narzędzia często mają wbudowany gratownik – małą obrotową końcówkę, która usuwa ostre nierówności bez potrzeby użycia osobnego pilnika. W przypadku, gdy gratownik jest na stałe zintegrowany z obudową, wystarczy krótko obrócić go wewnątrz ciętej rury, aby uzyskać gładką, równą krawędź. Dzięki temu rurę można od razu osadzić w złączce, minimalizując ryzyko przecieków. Warto zaznaczyć, że ostrze gratownika jest elementem zużywającym się, dlatego można je wymienić na nowe (np. standardowe ostrza typu S10). Dzięki temu narzędzie pozostaje skuteczne przez długi czas.
Mechanizm dociskowy w narzędziach rolkowych
Większość ręcznych obcinaków rolkowych działa na zasadzie śruby dociskowej lub mechanizmu zapadkowo-teleskopowego. Klasyczny model to śruba z pokrętłem, którą stopniowo wkręca się, dociskając ostrze na rurze. Bardziej zaawansowane konstrukcje wyposażono w mechanizm zapadkowy – kilka kliknięć przy dźwigni daje silny docisk bez konieczności pełnego obracania rękojeści. Dla operatora narzędzia oznacza to płynniejsze, mocniejsze cięcie nawet w ciasnych miejscach. Dwie (czasem cztery) obrotowe rolki umieszczone naprzeciw ostrza stabilizują rurę podczas operacji, utrzymując prostoliniowy tor cięcia i minimalizując ryzyko uciekania ostrza po materiałach. Dzięki zastosowaniu równomiernego docisku – często w postaci wielostopniowego mechanizmu przekładniowego, np. 9-stopniowego ząbkowanego docisku ostrza – narzędzie chroni cienkie ścianki rury przed odkształceniami i zapewnia idealnie gładkie cięcie. Dzięki temu nawet cienkie rury z tworzyw sztucznych czy aluminium są przecinane bez ryzyka zgniatania czy owalizacji.
Gilotyny do tworzyw sztucznych – zasada działania ostrza
Gilotynowe obcinaki do rur PCV różnią się zasadniczo od modeli rolkowych. Korpus takich narzędzi mieści sztywne ostrze przypominające sekator lub nóż typu gilotyna. Podczas cięcia materiały tworzywowe tniemy ruchem jednorazowym – ostrze jest dociśnięte do rury i przecina ją przez zaciśnięcie rękojeści. Sercem gilotyny jest duży, hartowany nóż o specjalnie wyprofilowanym kształcie, który pod naciskiem ręki łatwo przecina ścianki rur PCV. Zaletą gilotyn jest prostota – już jedno pociągnięcie powoduje szybkie i czyste odcięcie rury bez konieczności jej obracania. Takie cięcie daje idealną krawędź prostą, co ułatwia późniejsze łączenie rur przy pomocy kielichów czy złączek, przy jednoczesnym ograniczeniu liczby zadziorów.
Metody wymiany elementów eksploatacyjnych
Aby obcinak zachował pełną skuteczność działania, ważna jest okresowa wymiana zużytego ostrza oraz pozostałych elementów. W większości modeli wymiana kółka tnącego lub noża jest prosta: przy otwartym obcinaku luzuje się śrubę mocującą (za pomocą imbusowego klucza), odsłania kółko i usuwa stary nóż. Następnie wsuwa się nowy nóż wraz z tuleją dystansową i dokręca śrubę, zachowując zalecane momenty dokręcenia. Zużyte ostrze należy bezpiecznie zutylizować. Podobnie wymienia się ostrza wbudowanego gratownika czy dodatkowego nożyc – prosta budowa pozwala zastosować typowe ostrza wymienne. Warto korzystać z oryginalnych lub zalecanych zamienników (wymiennych kółek tnących i ostrzy) i po każdej serii cięć czyścić elementy ruchome oraz zabezpieczać je smarem. Dotyczy to zarówno narzędzi przeznaczonych do miedzi i tworzyw, jak i rozwiązań stosowanych tam, gdzie potrzebne jest cięcie rur stalowych. W takich zadaniach szczególnie dobrze sprawdzają się wydajne narzędzia hydrauliczne.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google